Portefeuillehouder

M. Elferink

Rapportageperiode

2e TTR 2026

Deventer Schouwburg en Burgerweeshuis worden beiden op hun huidige locaties belemmerd in hun functioneren door knelpunten in hun huisvesting. In december 2023 heeft de raad besloten om te komen tot de verkenningsfase Podiumkunsten onder één dak zodat duidelijk wordt of geformuleerde ambities met beoogde culturele partners gerealiseerd kunnen worden binnen de kaders die de raad daarvoor heeft gesteld. Er heeft een ruimtelijke verkenning plaatsgevonden waar een voorkeursvariant uit is voortgekomen en deze is in februari 2026 door het college vastgesteld. Het raadsbesluit 2023 en de ruimtelijke verkenning vormen het kader voor de definitiefase en worden als basis gebruikt om te komen tot een samenhangend visiedocument waar verschillende deelproducten samenkomen en waar ook de financiële doorvertaling / haalbaarheid inzichtelijk wordt gemaakt.

De eindproducten van de definitiefase zijn:
·   Een gezamenlijk visiedocument (inclusief integrale businesscase) passend binnen de vastgestelde raadskaders.
·   Gezamenlijk Programma van Eisen (functioneel, ruimtelijk, technisch en financieel)
·   Een structuurontwerp op basis van het Programma van Eisen.

Raadsbesluiten - Projecten:   

• Onderhoudswerkzaamheden 2024-1016
• Initiatieffase Podiumkunsten onder één dak 2023-903 (2023-12-20)  
• Leidraad Grote Projecten (2019-03-27) incl. Evaluatie (2023-01-25)  
• Initiatieffase Toekomstperspectief Cultureel Centrum Keizerstraat (2021-11-17) en Verkenningsfase De Nieuwe Keizer (2023-02-22)  
• Initiatieffase Huisvesting Burgerweeshuis (2022-01-26) en Definitiefase huisvesting Burgerweeshuis (2023-02-22) met motie 'Burgerweeshuis ontwerp ook STROOM'   
• Start Verkenningsfase onder één dak samenbrengen van functies BWH en DNK (2023-02-22)  
• Motie vreemd - Breng onderzoeken BWH Haveneiland en Twee onder één dak op zelfde niveau (einde Initiatieffase) (2023-07-19)   

Raadsbesluiten - Cultuur:  

• Cultuurvisie 2019-2024 (2019-582)   
• Uitvoeringsprogramma Cultuur 2021-2024 incl. Cultureel perspectief 2030 (2020-11-18)   
• Rapport Cultuurbeleid en aanbod gemeente Deventer - Rekenkamer Deventer (142047-2023) Raadsbesluiten - Vastgoed:   
• Kadernota Vastgoed (2022-12-21)   
• Portefeuillestrategie Verduurzaming Vastgoed (2023-07-19) Raadsbesluiten - Omgeving: · Ontwikkelperspectief De Kien (2021-12-01)   
• incl. amendement 'Aanjaagrol gemeente als gebiedsregisseur om duurzaamheidsambities maximaal te houden'   

Raadsmededelingen:  

• Vaststellen variant PvE Podiumkunsten onder een dak (2026-59)
• Raadsmededeling 2025-418 Start vervolg Verkenningsfase Podiumkunsten onder één dak - 23 mei 2025
• Voortgang Podiumkunsten onder één dak (2025-80)
• Podiumkunsten onder één dak (2024-394)
• Opbrengsten vertrouwenstraject Podiumkunsten onder één dak (2024-769)
• Uitgangspuntennotitie Cultuurvisie 2025-2028 incl. toelichting Interbestuurlijk Kader Cultuurbeleid (2023-09-22 809)   
• Toelichting financiën Podiumkunsten (2023-06-15 409)   
• Haalbaarheidsstudie Podiumkunsten onder één dak (2023-06-29 560)   
• Project huisvesting Burgerweeshuis - onderzoek vastgoedrisico's STIHO (2023-07-06 645)   
• Huisvestingsprojecten Burgerweeshuis en Schouwburg - proces en planning (2023-11-03 978) · Stand van zaken Verkenningsfase Burgerweeshuis (2023-11-17 1010)  

Vanaf november 2025 zijn er intensieve werksessies gehouden met behulp van de door de gemeente ingehuurde architect, het Burgerweeshuis en de Deventer Schouwburg. Doel hiervan was om door een ruimtelijke verkenning te komen tot een gezamenlijk gedragen vertrekpunt voor het op te stellen Programma van Eisen.
Op 3 februari 2026 heeft het college de ruimtelijke verkenning vastgesteld, dat dient als vertrekpunt voor het opstellen van een gezamenlijk Programma van Eisen. Hiermee is het commitment voor de voorkeursvariant gemarkeerd als vertrekpunt voor het vervolg van de Verkenningsfase en de start van de definitiefase.
Nadat vastgesteld is dat het commitment bij partijen aanwezig was is ervoor gekozen om het projectteam op te schalen. Tot aan het vaststellen van commitment was het proces gericht op de samenwerking onder 1 dak tussen de culturele partijen te onderzoeken.
In een Plan van Aanpak (PvA) is nu vastgelegd welke stappen partijen gezamenlijk zetten om de Definitiefase af te kunnen ronden. Het PvA is door alle partijen ondertekend.
Het project bevindt zich volgens de Leidraad Grote Projecten in de definitiefase (deel 1) van de verkenningsfase. De definitiefase wordt afgerond met een raadsvoorstel (besluit GO / NO GO Q2 2027). Na de definitiefase, start de ontwerpfase (deel 2 verkenningsfase).

De ontwerpfase wordt eveneens afgerond met een raadsbesluit. Vervolgens kan de aanbesteding plaatsvinden en volgt de realisatiefase.

De verwachting is nu dat op z’n vroegst eind 2027 / begin 2028 de verkenningsfase kan worden afgesloten. Hiervoor moeten de volgende producten worden uitgewerkt, zoals onder andere:
-   Gezamenlijk visiedocument (inclusief omgevingsparticipatie)
-   SO, VO en DO (inclusief bijbehorende onderzoeken)
-   Een definitieve businesscase en exploitatieramingen,
-   Een functioneel, ruimtelijk en financieel Programma van Eisen,
-   Een stichtingskostenraming, + kostprijsdekkende huurberekening
-   Een risicomatrix.
-   Een aanbestedingsstrategie
-   Samenwerkingsovereenkomst incl. huurovereenkomsten
Tijdens de definitiefase wordt de financiële haalbaarheid inzichtelijk gemaakt, op basis de ruimtelijke verkenning . De oplevering van het gebouw staat onder voorbehoud van het verdere proces- en procedureverloop, gepland in Q1 2030.  

Om de verschillende producten op te stellen, de benodigde onderzoeken uit te voeren en de financiële haalbaarheid vast te stellen  worden per Q4 2026 meerdere externe specialisten ingehuurd. Dit zijn onder meer specialisten op het gebied van visievorming en samenwerking tussen culturele instellingen, vastgoed en financiën. Daarnaast wordt expertise betrokken op het gebied van communicatie en participatie.

Op koers

Er is sprake van verbreding van de scope. De eventueel benodigde ingrepen en investeringen in de openbare ruimte ten gevolge van dit project  vormden geen onderdeel van het raadsbesluit 2023 en de ruimtelijke verkenning (collegebesluit 2026). In de definitiefase wordt onderzocht welke ingrepen in het openbaar gebied nodig zijn en een inschatting gemaakt van de bijbehorende investeringen. Dit geldt tevens voor de eventuele tijdelijke huisvesting van de schouwburg tijdens de bouwfase. Ook dit wordt tijdens deze fase nader in beeld gebracht inclusief de financiële consequenties.

Behoeft aandacht

Samenwerking en proces
In februari 2026 zijn vervolgstappen voorbereid richting de definitieve uitwerking van het PvE, de businesscase, de risicomatrix en de stichtingskostenraming en wordt dit verwerkt in een stappenplan en aangepaste planning. Hiermee sluit het project aan op de voorgeschreven fasering binnen de verkenningsfase.

Risico’s
De eerder benoemde risico’s blijven ook in 2026 relevant. Dit betreft onder meer het risico op een juridisch geschil met de naastgelegen VVE, de ruimtelijke kaders (vergroting van bestaand gebouwvolume en mogelijk daarvoor benodigde procedures, zoals afwijking van het omgevingsplan en de daarbij behorende tijdseffecten / vertragingsrisico’s), de exploitatie-inzichten en het zorgvuldig betrekken van stakeholders. Per risico worden mitigerende maatregelen uitgewerkt.

Vooruitblik (Q4)
Het PvA is door partijen ondertekend, er is gestart met een gezamenlijk proces (gemeente en instellingen) om te komen tot een visiedocument, de ruimtelijke verkenning wordt verder geconcretiseerd, inclusief de functionele, technische, ruimtelijke en financiële uitwerkingen en toetsingen. Parallel daaraan wordt gaandeweg deze fase gestart met de voorbereidingen voor de ontwerpfase en het voorbereiden van een samenwerkingsovereenkomst met de culturele instellingen. Tot slot wordt het overleg met de VVE geïntensiveerd en het brede participatieproces gestart. Het proces was na het raadsbesluit 2023 gericht op het verkennen van de mogelijkheden tussen de culturele instellingen. Brede participatie met de omgeving en overige stakeholders heeft tot op heden om die reden nog niet plaatsgevonden. Om de participatie en communicatie vorm te geven wordt nu een participatie en communicatieplan opgesteld samen met een daarin gespecialiseerd bureau.

Financiën
Voor de verkenningsfase tot en met het voorlopig ontwerp is vanuit het raadsbesluit van 20 december 2023 (2023 903) een budget van € 2,2 miljoen beschikbaar gesteld (hierna te noemen het voorbereidingsbudget). Dit was op basis van de resterende begrote budgetten voor de verkenningsfase Burgerhaven en De Nieuwe Keizer (DNK).
Hier is geen rekening gehouden met aanvullende besluiten en herschikkingen van budgetten die op andere plekken in de begroting waren opgenomen, maar met als bestemming de voorbereidingskosten van Burgerhaven en DNK. Na het raadsbesluit waarin is gekozen voor voortzetting Podiumkunsten onder 1 dak zijn alle budgetten voor Burgerhaven en DNK toegekend aan Po1D, maar nog niet samengevoegd in afwachting van voortzetting van het project. De budgetten stonden verspreid over programma 11 Kunst en Cultuur, programma 14 Algemene middelen en in reserves. Daarnaast is in 2024 nog € 1mln beschikbaar gekomen vanuit de voorjaarsnota 2023. Ook dit budget was niet meegerekend. Nu het project een doorstart heeft gemaakt zijn alle budgetten herschikt en geordend en leidt dit tot een herziening van de genoemde €2,2mln. In totaal is een voorbereidingsbudget van €3.178.165 beschikbaar. Dit voorbereidingsbudget maakt geen onderdeel uit van het investeringsbudget binnen het raadsbesluit 2023. Hieronder staat het verloop van het voorbereidingsbudget weergegeven:

Budgetten verkenningsfase BWH en DNK (2023-903): €2.188.800
Herschikking/ordening budgetten pg 11, pg 14 en reserves: €818.600
VJN 2023- voorbereidingsbudget BWH in 2024: €1.000.000
Totaal beschikbaar budget: €4.007.400
Realisatie 2023-2025: €829.235
Resterend budget per 31-12-2025: €3.178.165

De voorbereidingskosten voor de definitiefase zijn begroot op €1,5 mln. tot en met Q2 2027. Indien er om (onvoorziene) redenen vertraging ontstaat in het proces, kan aanvullend voorbereidingsbudget voor de definitiefase benodigd zijn. Hierover wordt in de tussentijdse rapportage gerapporteerd. Aan het einde van de definitiefase is inzichtelijk of het resterende voorbereidingsbudget toereikend is voor de ontwerpfase. Er wordt voorafgaand aan de ontwerpfase een nieuwe begroting gemaakt ten behoeve van de voorbereidingskosten.

Benodigde instandhoudingsinvesteringen in het pand van de Deventer Schouwburg, die nodig zijn tot en met oplevering van het project Podium onder één dak, worden niet ten laste gebracht van het voorbereidingsbudget, maar wel van het realisatiebudget van PO1D, waarin het budget voor achterstallig onderhoud na raadsbesluit 2023 is opgenomen. Eventuele knelpunten in het huidige pand van Burgerweeshuis en exploitatietekorten van beide instellingen lopen via programma Kunst, Cultuur en Erfgoed en maken geen onderdeel uit van dit project.

Nee

De voor de Definitiefase begrote plankosten passen binnen de daarvoor opgestelde begroting. In deze fase wordt gewerkt aan de beoordeling van de haalbaarheid van Podiumkunsten onder 1 Dak. Voor de volgende fase wordt een nieuwe begroting opgesteld.

Ja

Tijdens de definitiefase worden ambities en verkenningen vertaald naar cijfers. De verwachting is dat de benodigde investering in het gebouw hoger uitvalt dan eerder begroot, voorafgaand aan het raadsbesluit uit 2023. Bovendien zijn de mogelijke investeringen in openbaar gebied in de eerdere fases niet begroot. Van belang is inzichtelijk te maken hoe het uiteindelijke investeringsbedrag zich verhoudt tot de exploitatiebegrotingen van de gebruikers in het gebouw en de budgetsubsidie die beschikbaar is voor de gesubsidieerde instellingen. Door de deelproducten van de definitiefase de komende periode in onderlinge samenhang verder uit te werken, ontstaat inzicht in de financiële haalbaarheid van het plan. Daarbij wordt duidelijk of de benodigde  investeringen kunnen worden opgevangen binnen de exploitatiebegrotingen van de gesubsidieerde instellingen, aangevuld met het gereserveerde  budget voor de budgetsubsidies (opgebouwd uit eenmalige en structurele middelen).
 . Op basis van deze financiële analyse kan de gemeenteraad aan het einde van de definitiefase een GO / NO GO besluit nemen.

Ja

De exploitatiebegrotingen worden opgesteld door de instellingen en onafhankelijk getoetst. De gemeente maakt een integrale business-case. Vervolgens kan worden bepaald of het project binnen de door de raad beschikbaar gestelde middelen kan worden gerealiseerd en geëxploiteerd, en zal duidelijk worden of het project financieel haalbaar is, op basis van de door de raad vastgestelde kaders.

Behoeft aandacht

Tijdens de definitiefase wordt de risicoanalyse geactualiseerd. Belangrijke risico’s vormen op dit moment:
•   Investeringen gebouw, bijvoorbeeld: hogere stichtingskosten door kostenstijging, indexering, veranderend beleid- en regelgeving en tussentijds veranderde ambities.
•   Benodigde investeringen in openbare ruimte waren tot dusver niet begroot en maken geen onderdeel uit van het raadskader 2023;
•   Tijdelijke huisvesting Deventer Schouwburg tot op heden niet begroot.
•   Exploitatietekorten bij de culturele instellingen (in aanloop naar nieuwe situatie)
•   Instandhoudingsinvesteringen Deventer Schouwburg die ten laste komen van PO1D
•   Planning (vertraging door publiekrechtelijke procedures of besluitvorming);
•   Samenwerking instellingen (ontstaat er formeel en definitief commitment partijen),
•   Er heeft nog geen participatie met de omgeving en overige stakeholders plaatsgevonden
•   De VVE Leeuwenbrug is in de vorige fase en bij de totstandkoming van de ruimtelijke verkenning niet inhoudelijk betrokken geweest. Het risico bestaat dat de VVE juridische procedure start tegen de gemeente.
•   politiek-bestuurlijke besluitvorming en maatschappelijke impact.
•   Netcongestie

De kansen in het project zijn de synergie tussen de culturele instellingen, het mogelijk efficiënter ruimtegebruik en samenwerking en versterking van het culturele profiel van de stad. De schouwburg vormt een eyecatcher op een van de meest beeldbepalende locaties aan de rand van de historische binnenstad. Renovatie in combinatie met de vestiging van Burgerweeshuis geeft een substantiële impuls aan de ambities die de gemeente Deventer heeft binnen het gebiedsprogramma Centrum&Schil en focusgebied De Kien.

Behoeft aandacht

De planning blijft gericht op afronding van de verkenningsfase en oplevering van de benodigde producten richting einde Q2 2027. Deze planning wordt de komende maanden aan de hand van het procesverloop, en de op te leveren deelproducten nader geactualiseerd. De openingsdatum medio 2030 in de huidige planning is ongewijzigd.

Op koers

Er wordt er een communicatie- en participatieplan uitgewerkt en omwonenden en andere stakeholders  worden geïnformeerd over- en betrokken bij de verdere uitwerking van de planvorming in de definitiefase van de verkenningsfase, waarin we ons nu bevinden.  

Op dit moment niet aan de orde.